Πετρέλαιο σε ανοδικό αμόκ: Εκτοξεύτηκε στα 129 δολ. στη Σαγκάη... τρέχουν να προλάβουν τα χειρότερα οι Κινέζοι

Οι τιμές του πετρελαίου στην Κίνα έχουν εκτοξευθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, καθώς τα διυλιστήρια της χώρας, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα αργού πετρελαίου παγκοσμίως, εντείνουν τις προσπάθειές τους να εξασφαλίσουν προμήθειες, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την ασφάλεια των εξαγωγών από τη Μέση Ανατολή.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου στη Σαγκάη διαπραγματεύονταν την Τετάρτη στα 129 δολάρια το βαρέλι, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλό των 121,80 δολαρίων που είχε καταγραφεί τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου με το Ιράν. Η τιμή έχει ενισχυθεί κατά 14% από το τέλος της περασμένης εβδομάδας, όταν η Σαουδική Αραβία αναγκάστηκε να διακόψει τη λειτουργία ενός κρίσιμου αγωγού μεταφοράς πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα, μετά τις επιθέσεις πολιτοφυλακών που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ.



Το σοκ στις τιμές έχει ήδη μεταδοθεί στις διεθνείς αγορές αργού και διυλισμένων προϊόντων. Σύμφωνα με το πρακτορείο τιμολόγησης Argus, το diesel εξαιρετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο εκτοξεύθηκε αυτή την εβδομάδα σε επίπεδο-ρεκόρ, στα 221 δολάρια το βαρέλι στη Νέα Υόρκη.
«Ακόμη και αν ο αγωγός Ανατολής-Δύσης επισκευαστεί γρήγορα μέσα στους επόμενους δύο μήνες, η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί πλέον μια καυτή εμπόλεμη ζώνη», δήλωσε ο Michael Every, αναλυτής της Rabobank. «Αυτές οι ροές δεν πρόκειται να επιστρέψουν πλήρως».
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στη Σαγκάη διαπραγματεύονται συνήθως κοντά στις τιμές του Brent, του διεθνούς δείκτη αναφοράς για το πετρέλαιο. Ωστόσο, την Τετάρτη το Brent βρισκόταν περίπου στα 108 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που σημαίνει ότι η τιμή στη Σαγκάη διαμορφωνόταν σε εξαιρετικά υψηλό premium, κάτι που σπάνια έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν.
Το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο κατευθύνεται συνήθως προς τα ανατολικά, μέσω των Στενών του Hormuz, με προορισμό την Κίνα και τις υπόλοιπες ασιατικές αγορές. Όταν, όμως, η διέλευση από το στενό περιορίστηκε σημαντικά λόγω του πολέμου, η Σαουδική Αραβία άρχισε να διοχετεύει τις εξαγωγές της μέσω του αγωγού Ανατολής-Δύσης, ο οποίος διασχίζει την Αραβική Χερσόνησο, μεταφέροντας πετρέλαιο από τον Κόλπο προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Ωστόσο, μαχητές που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ επιτέθηκαν στον σαουδαραβικό αγωγό στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, ενώ οι υποστηριζόμενοι από την Τεχεράνη αντάρτες Χούθι στην Υεμένη προέλασαν στο στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ, μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού. Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν νέα άνοδο των τιμών στην Κίνα και στις διεθνείς αγορές, εντείνοντας παράλληλα τους φόβους για την επάρκεια των παγκόσμιων προμηθειών αργού.
Διυλιστήρια και άλλοι αγοραστές έχουν πλέον επιδοθεί σε αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση πετρελαίου άμεσης παράδοσης. Ως αποτέλεσμα, η spot τιμή του Brent εκτοξεύθηκε την Τετάρτη στα 146 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο 25 δολαρίων σε σχέση με το τέλος της περασμένης εβδομάδας. Παράλληλα, σύμφωνα με την Argus, η Σαουδική Αραβία έχει ενημερώσει ορισμένα ευρωπαϊκά διυλιστήρια ότι φορτία τα οποία επρόκειτο να φορτωθούν εντός του μήνα έχουν ακυρωθεί ή καθυστερήσει. Την ίδια ώρα, διατυπώνονται προειδοποιήσεις ότι το βασίλειο θα μπορούσε να εξαντλήσει τα διαθέσιμα προς εξαγωγή αποθέματα αργού μέσα σε λίγες ημέρες.
Οι διεθνείς αγορές αργού σφίγγουν με «ιλιγγιώδη ρυθμό», σύμφωνα με την Energy Aspects, καθώς οι αγοραστές σπεύδουν να αντισταθμίσουν τις μειωμένες προμήθειες από τη Σαουδική Αραβία. Η εταιρεία συμβούλων εκτιμά ότι η αγορά αντιμετωπίζει έλλειμμα περίπου 5 εκατομμυρίων βαρελιών αργού και διυλισμένων καυσίμων ημερησίως, ενώ προβλέπει περαιτέρω απότομη άνοδο των τιμών.
Για μεγάλο μέρος του τρέχοντος έτους, η Κίνα επιχείρησε να περιορίσει τις επιπτώσεις του πολέμου μειώνοντας τις εισαγωγές πετρελαίου, περιορίζοντας τα αποθέματά της και αυξάνοντας τις τιμές λιανικής, προκειμένου να συγκρατήσει τη ζήτηση. Οι κινήσεις αυτές συνέβαλαν στην αποτροπή ακόμη μεγαλύτερης ανόδου των διεθνών τιμών αργού.
Ωστόσο, πλέον η Κίνα «επιστρέφει από την εξαντλητική της δίαιτα», όπως δήλωσε ο Bob McNally, ιδρυτής της Rapidan Energy Group. Όπως εξήγησε, η επιστροφή της Κίνας στην αγορά πετρελαίου, σε συνδυασμό με το κλείσιμο του σαουδαραβικού αγωγού και την απουσία άμεσης λύσης στον πόλεμο, έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέα εκτίναξη των τιμών του αργού.
Οι κινεζικές εισαγωγές αργού πετρελαίου μειώθηκαν από περισσότερα από 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως πριν από τον πόλεμο σε μόλις 7,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Ιούνιο. Στη συνέχεια, αυξήθηκαν στα 8,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο, ενώ οι τρέχουσες εκτιμήσεις των αναλυτών τοποθετούν τις εισαγωγές περίπου στα 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Σεπτέμβριο.

Τι λένε οι αναλυτές

Ο Guy Wolf, επικεφαλής παγκόσμιας ανάλυσης αγοράς στη Marex, επισήμανε ότι, καθώς τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στη Σαγκάη εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αργό πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, η προσπάθεια της Κίνας να προστατευθεί από την άνοδο των τιμών αντιμετωπίζει ολοένα και μεγαλύτερους κινδύνους.
«Η πραγματικότητα είναι ότι όσο περισσότερο διαρκεί αυτή η κατάσταση, τόσο περισσότερο μειώνονται τα φυσικά αποθέματα», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, καθώς τα κρατικά διυλιστήρια έχουν περιορίσει τις εισαγωγές αργού, τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Κίνας, τα οποία αποτελούν τους βασικούς εισαγωγείς ιρανικού πετρελαίου, έχουν αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στην αγορά. Ωστόσο, και αυτά αντιμετωπίζουν πλέον αυξανόμενες δυσκολίες στην εξασφάλιση προμηθειών, μετά τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ στον Κόλπο, ο οποίος περιόρισε σημαντικά τις ροές πετρελαίου.
Ως αποτέλεσμα, τα κινεζικά αποθέματα βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών μειώνονται, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι το Πεκίνο ενδέχεται να επαναφέρει την απαγόρευση εξαγωγών καυσίμων. Η Κίνα συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παραγωγούς διυλισμένων καυσίμων παγκοσμίως, ενώ η απαγόρευση εξαγωγών που είχε επιβληθεί στην αρχή του πολέμου προκάλεσε αναστάτωση στους εμπορικούς εταίρους και συνέβαλε στην άνοδο των διεθνών τιμών.
«Το ντίζελ παραμένει το καύσιμο που είναι περισσότερο εκτεθειμένο στον κίνδυνο ελλείψεων», δήλωσε ο Karim Fawaz της S&P Global Energy. «Ακόμη και η μικρότερη διαταραχή στην προσφορά μπορεί να μετατρέψει μια ήδη εξαιρετικά σφιχτή αγορά σε κατάσταση άμεσης δυσχέρειας».
Ο Ye Lin, αναλυτής της αγοράς πετρελαίου στην Ασία στη Rystad Energy, δήλωσε ότι, παρότι η παραγωγή των κινεζικών διυλιστηρίων αναμένεται να αυξηθεί λόγω εποχικών παραγόντων, το Πεκίνο θα πρέπει πλέον να σταθμίσει την προτεραιότητα που δίνει στην ενεργειακή ασφάλεια απέναντι στις οικονομικές πιέσεις που δέχονται οι κρατικές πετρελαϊκές εταιρείες.
«Έχουμε πλέον μπροστά μας μια εντελώς νέα κατάσταση», πρόσθεσε.
Ο Hu Minmin, επικεφαλής αναλυτής για το αργό πετρέλαιο, τα καύσιμα και τη διύλιση στην Κίνα για την S&P Global Energy, δήλωσε ότι τα αποθέματα διυλισμένων προϊόντων της χώρας «μειώνονται με πολύ ταχύ ρυθμό τους τελευταίους δύο μήνες».
«Εκτιμούμε ότι τα κρατικά διυλιστήρια θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσουν φορτία. Σε διαφορετική περίπτωση, θα δούμε μείωση των εξαγωγών, καθώς και μεγαλύτερη αύξηση των αποθεμάτων», ανέφερε.
Παρότι τα αποθέματα πετρελαίου της Κίνας έχουν συμβάλει στη διατήρηση της προσφοράς καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου, υπάρχουν περιορισμένες δημόσιες πληροφορίες σχετικά με το ύψος τους, αλλά και για το κατά πόσο το Πεκίνο είναι διατεθειμένο να επιτρέψει στις κρατικές εταιρείες να τα αξιοποιήσουν.
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, επιχείρησε να υποβαθμίσει τις επιπτώσεις από το κλείσιμο του σαουδαραβικού αγωγού.
«Αυτή θα είναι μια σύντομη και προσωρινή διακοπή», δήλωσε την Τρίτη στο CNBC. «Θα μετρηθεί σε ημέρες».
Η Saudi Aramco, πάντως, δεν έχει διευκρινίσει πόσο χρόνο θα χρειαστεί για την επισκευή και την επαναλειτουργία του αγωγού. Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η διακοπή λειτουργίας θα μπορούσε να διαρκέσει έως και έναν μήνα.

www.bankingnews.gr